TARİHTE EYLÜL

1 Eylül: Özbekistan Bağımsızlık Günü

• 1920 – Fransızlar, başkenti Beyrut olan Büyük Lübnan devletini kurdu.
• 1923 – Japonya‘da 7,9 M_w büyüklüğünde deprem oldu: 105 bin kişi öldü.
• 1939 – Nazi Almanyası‘nın Polonya‘ya saldırması üzerine, II. Dünya Savaşı başladı.
• 1969 – Muammer Kaddafi, Libya‘da askeri bir darbeyle Kral I. İdris‘i devirdi.
• 1991 – Özbekistan, Sovyetler Birliği‘nden bağımsızlığını ilan etti.

• MÖ 47 – Jül Sezar‘ın oğlu olarak kabul edilen Caesarion, annesi VII. Kleopatra ile birlikte tahta çıktı.
• 1666 – İngiltere tarihindeki en büyük felaketlerden olan Büyük Londra Yangını başladı.
• 1938 – Hatay Devleti Millet Meclisi açıldı. Tayfur Sökmen Hatay devlet başkanı seçildi.
• 1945 – II. Dünya Savaşını bitiren Japonya’nın teslimiyet belgesi, Missouri zırhlısında imzalandı.
• 1945 – Ho Chi Minh yeni kurulan Vietnam Demokratik Cumhuriyeti‘nin devlet başkanlığına seçildi.

• MÖ 36 – Sextus Pompeius ve Marcus Vipsanius Agrippa arasında Naulochus Deniz Muharebesi gerçekleşti.
• 1189 – I. Richard, Westminster Abbey‘de taç giydi.
• 1260 – Memlûkler, Moğolları Ayn Calut Muharebesinde yendi.
• 1783 – İngiltere, Paris‘te imzalanan antlaşma ile ABD‘nin bağımsızlığını tanıdı.
• 1971 – Katar, Birleşik Krallık‘tan bağımsızlığını ilan etti.

• 476 – Batı Roma İmparatorluğu‘nun son hükümdarı Romulus Augustus tahttan indirildi, imparatorluk sona erdi.
• 1522 – İlyaki Kuşatması: Rodos Seferi sırasında stratejik öneme sahip İlyaki, Osmanlı donanması tarafından ele geçirildi.
• 1919 – Mustafa Kemal Paşa, Sivas Kongresi‘ni başlattı.
• 1970 – Şili‘de sosyalist lider Salvador Allende başkan seçildi.
• 1998 – Google, Stanford‘da doktora yapan Larry Page ve Sergey Brin tarafından kuruldu.

• 1781 – Amerikan Bağımsızlık Savaşı‘nda önemli bir yeri olan Chesapeake Muharebesi gerçekleşti.
• 1905 – Rus-Japon Savaşını sona erdiren Portsmouth Antlaşması imzalandı.
• 1915 – İsviçre‘nin Zimmerwald şehrinde Zimmerwald Konferansı yapıldı.
• 1977 – NASA, dış Güneş Sistemi‘ni araştırmak için Voyager 1‘i fırlattı.
• 2021 – Gine‘de askeri darbe oldu.

• 394 – Doğu Roma ile Batı Roma arasındaki Frigidus Muharebesi sona erdi.
• 1914 – I. Dünya Savaşı: I. Marne Muharebesi başladı.
• 1930 – Arjantin‘in radikal başkanı Hipólito Yrigoyen askeri darbeyle devrildi.
• 1968 – Svaziland bağımsızlığını ilan etti.
• 1991 – Sovyetler Birliği‘nden ayrılan Estonya, Letonya ve Litvanya resmen tanındı.

• 1782 – William Herschel, Satürn Bulutsusunu kendi tasarımı olan teleskopla keşfetti.
• 1822 – Portekiz sömürgesi Brezilya bağımsızlığına kavuştu.
• 1901 – Batı’nın Çin üzerindeki ekonomik ve siyasi etkisine karşı çıkan Boxer Ayaklanması sona erdi.
• 1927 – ABD‘li mucit Philo Farnsworth tamamen elektronik sistemle çalışan ilk televizyonu geliştirdi.
• 1940 – II. Dünya Savaşı: Nazi Almanyası Londra‘yı bombalamaya başladı. Gece bombardımanları 57 gün kesintisiz devam etti.

• 1380 – Kulikovskaya Muharebesi ile Don Nehri yakınlarında yapılan savaşta Birleşik Rus orduları ilk kez Altın Orda Devleti‘ne karşı zafer kazandı.
• 1504 – Michelangelo’nun Davut Heykeli, Floransa‘da açıldı.
• 1529 – Budin Kuşatması ile Kanuni Sultan Süleyman Budapeşte‘yi fethetti.
• 1954 – Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı, Filipinler‘in başkenti Manila‘da imzalanan bir pakt ile oluşturuldu.
• 1966 – Güney Batı İngiltere ile Galler‘i birbirine bağlayan Severn Köprüsü açıldı.

• 1493 – Osmanlı ile Macaristan Krallığı destekli Hırvatistan Krallığı birleşik ordusu arasında Krbava Muharebesi gerçekleşti.
• 1922 – Başkomutanlık Meydan Muharebesi‘nin kazanılmasının ardından Türk Ordusu, işgal altında bulunan İzmir’e girdi.
• 1923 – Mustafa Kemal Atatürk tarafından Cumhuriyet Halk Partisi kuruldu.
• 1945 – İkinci Çin-Japon Savaşı ya da Direniş Savaşı sona erdi.
• 1991 – Tacikistan, Sovyet Birliği‘nden bağımsızlığını ilan etti.

Dosya:1509 Great Istanbul Earthquake.jpg

• 1509 – Marmara Denizi‘nde Büyük İstanbul depremi meydana geldi, binlerce kişi hayatını kaybetti ve 6 metre boyunda tsunami oluştu.
• 1623 – IV. Murad, Osmanlı tahtına çıktı ve on yedi yıllık saltanatı başladı.
• 1919 – I. Dünya Savaşı‘nın ardından Saint-Germain Antlaşması imzalandı.
• 1974 – Gine-Bissau‘nun bağımsızlık ilanı, Portekiz tarafından tanındı.
• 2002 – Geleneksel olarak tarafsız bir ülke olan İsviçre, Birleşmiş Milletler’in tam üyesi oldu.

11 Eylül: Katalonya Ulusal Günü

• 1947 – ABD Kongresi, Marshall planını onayladı.
• 1973 – Şili‘nin ilk sosyalist Başkanı Salvador Allende, Pinochet önderliğindeki ordu tarafından devrildi, darbe sırasında Allende öldürüldü.
• 1992 – TEMA (Türkiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı) kuruldu.
• 2001 – ABD‘deki 11 Eylül saldırıları sonucunda 2.996 kişi öldü, 6.291 kişi yaralandı.
• 2012 – Kuzey Kore‘de Pyongyang Folklor Parkı açıldı.

• MÖ 490 – Atina ile Ahameniş ordusu arasında Maraton Muharebesi gerçekleşti.
• 1847 – Meksika-Amerika Savaşı‘nın bir parçası olan Chapultepec Muharebesi başladı.
• 1959 – Sovyetler Birliği, Luna 2 roketini Ay‘a fırlattı.
• 1980 – Türkiye‘de silahlı kuvvetler yönetime el koydu ve tüm yurtta sıkıyönetim ilan edildi.
• 2005 – İsrail’in Gazze’den çekilmesi tamamlandı.

• 1229 – Ögeday, Moğol İmparatorluğu Hanı oldu.
• 1921 – Sakarya Meydan Muharebesi, Türk zaferi ile sonuçlandı.
• 1923 – İspanya‘da General Miguel Primo de Rivera, darbeyle yönetime el koydu.
• 1959 – Sovyetlerin insansız uzay roketi Luna 2, Ay‘a ulaşan ilk insan yapımı cisim oldu ancak Ay’ın zeminine çakıldı.
• 1968 – Arnavutluk, Varşova Paktı‘ndan ayrıldı.

• 1829 – Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Edirne Antlaşması imzalandı.
• 1867 – Karl Marx‘ın yazdığı Kapital‘in ilk cildi yayımlandı.
• 1901 – ABD Başkanı William McKinley, New York‘ta bir anarşist tarafından vurularak öldürüldü, 12 saat sonra yerine Theodore Roosevelt geçti.
• 1960 – Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela, OPEC‘i kurdu.
• 2019 – Suudi Arabistan‘ın doğusunda Abkayk ve Hureys petrol sahalarına drone ile saldırı düzenlendi.

• 994 – Mihail Burces komutasındaki Bizanslılar ile Hamdânî müttefikleri karşısında Şam‘ın Fâtımî veziri Türk general Mançutekin‘in güçleri arasında Orontes Muharebesi gerçekleşti.
• 1821 – Guatemala, İspanyol İmparatorluğu‘ndan bağımsızlığını ilan etti.
• 1916 – Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Somme Muharebesi‘nde kullanıldı.
• 1949 – Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Batı Almanya‘nın ilk şansölyesi oldu.
• 1963 – Ahmed Bin Bella, Cezayir‘in ilk Devlet Başkanı oldu.

16 Eylül: Uluslararası Ozon Tabakasının Korunması Günü

• 1810 – Meksika‘da İspanyol hakimiyetine karşı bağımsızlık savaşı başladı.
• 1941 – Kiev Muharebesi: II. Dünya Savaşı‘nda Alman Kuvvetleri’nin Kiev ve civarındaki kuşatması tamamlandı.
• 1975 – Papua Yeni Gine, Avustralya‘dan bağımsızlığını ilan etti.
• 1975 – MiG-31 Foxhound, ilk uçuşunu yaptı.
• 1982 – Batı Beyrut‘ta Sabra ve Şatilla Katliamı gerçekleşti.

• 1176 – Miryokefalon Muharebesi gerçekleşti.
• 1787 – Amerika Birleşik Devletleri Anayasası kabul edildi.
• 1961 – Adnan Menderes, asılarak idam edildi.
• 1978 – Mısır ile İsrail arasında Camp David Sözleşmesi imzalandı.
• 1980 – Nikaragua‘nın eski diktatörü Anastasio Somoza öldürüldü.

• 324 – İki Roma imparatoru I. Konstantin ve Licinius arasında Hrisopolis Muharebesi gerçekleşti.
• 1739 – Osmanlı Devleti ile Avusturya Arşidüklüğü arasında Belgrad Antlaşması imzalandı.
• 1851 – The New York Times gazetesi yayımlanmaya başladı.
• 1980 – Sovyetler Birliği ve Küba tarafından Soyuz 38 uzay aracı Kazakistan‘daki Baykonur Uzay Üssü‘nden uzaya gönderildi.
• 1988 – Myanmar‘da 8888 Ayaklanması sona erdi.

• 1356 – Yüz Yıl Savaşı sırasında İngiltere ile Fransa arasında Poitiers Muharebesi gerçekleşti.
• 1863 – Amerikan İç Savaşı sırasında Chickamauga Muharebesi başladı.
• 1944 – II. Dünya Savaşı‘nın Doğu Cephesi‘nde gerçekleşen Devam Savaşı sona erdi.
• 1983 – Saint Kitts ve Nevis bağımsızlığını ilan etti.
• 1991 – MÖ 3300’lerden kalma iyi korunmuş doğal mumya Ötzi, Alplerde iki Alman turist tarafından keşfedildi.

• 1792 – Fransız Devrim Savaşları‘nın ilk büyük çapta muharebesi olan Valmy Muharebesi gerçekleşti.
• 1854 – Kırım Savaşı‘nın önemli ilk muharebesi olan Alma Muharebesi gerçekleşti.
• 1946 – II. Dünya Savaşı‘dan dolayı iptal edilen Cannes Film Festivali, 7 yıl aradan sonra tekrar başladı.
• 1990 – Güney Osetya bağımsızlığını ilan etti.
• 2011 – ABD‘de “Don’t ask, don’t tell” kanunu yürürlükten kaldırıldı.

21 Eylül: Dünya Barış Günü

• 1918 – Megiddo Muharebesi sona erdi.
• 1938 – Südet Krizi: Polonya, Çekoslovakya sınırına asker sevk etti.
• 1942 – Ağır bombardıman uçağı Boeing B-29 Superfortress, ilk uçuşunu gerçekleştirdi.
• 1964 – Malta, Birleşik Krallık‘tan ayrılarak bağımsızlığını kazandı.
• 1981 – Belize, Birleşik Krallık’tan ayrılarak bağımsızlığını kazandı.

• 1499 – Basel Anlaşması‘nın imzalanması ile Svabya Savaşı sona erdi.
• 1789 – Osmanlı ordusu ile Rus ve Avusturya orduları arasında Boze Muharebesi gerçekleşti.
• 1792 – Fransa‘da Cumhuriyet ilan edildi.
• 1980 – Irak-İran Savaşı başladı.
• 1985 – Fransa, Greenpeace‘e ait Rainbow Warrior gemisini Fransız gizli ajanlarının batırdığını kabul etti.

• 1846 – Alman gökbilimci Johann Gottfried Galle, güneş sisteminin sekizinci gezeni Neptün‘ü keşfetti.
• 1931 – Ekonomik kriz nedeniyle iki gün kapalı kalan Londra Borsası yeniden açıldı.
• 1932 – Suudi Arabistan’ın birleşmesi sonucunda Suudi Arabistan Krallığının kuruluşu ilan edildi.
• 1943 – Mussolini‘nin hem devlet başkanı hem de başbakan olduğu İtalyan Sosyal Cumhuriyeti ilan edildi.
• 2008 – Finlandiya‘nın Kauhajoki kentinde Kauhajoki okul saldırısı gerçekleşti.

• 787 – Güvenlik nedeniyle ertelenen İkinci İznik Konsili, İznik‘te tekrar toplandı.
• 1566 – Osmanlı İmparatorluğu padişahı II. Selim tahta çıktı.
• 1973 – Gine-Bissau, Portekiz‘den tamamen ayrıldı ve bağımsızlığını ilan etti.
• 2013 – Pakistan‘ın Belucistan eyaletinde, 7,7 M_l büyüklüğünde deprem meydana geldi.
• 2015 – Suudi Arabistan‘da Hac sırasında izdiham yaşandı.

• 275 – Marcus Claudius Tacitus, Roma imparatoru oldu.
• 1066 – Yorkshire yakınlarında Stamford Köprüsü Muharebesi gerçekleşti.
• 1396 – Yıldırım Bayezid, Niğbolu Zaferi‘ni elde etti.
• 1555 – Lutherciler ile Katolikler arasında Augsburg Barışı imzalandı.
• 1964 – Mozambik Bağımsızlık Savaşı başladı.

26 Eylül: Avrupa Dil Günü

• MÖ 46 – Jül Sezar, Roma‘da yaptırdığı tapınağı, tanrıça Venüs‘e adadı.
• 1371 – Sırplarla, Osmanlı Devleti arasında Çirmen Muharebesi gerçekleşti.
• 1907 – Yeni Zelanda, Birleşik Krallık‘tan bağımsızlığını ilan etti.
• 1941 – II. Dünya Savaşı‘nda Kiev Muharebesi sonuçlandı.
• 2019 – İstanbul‘da 5,8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi.

27 Eylül: Dünya Turizm Günü

• 1529 – Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusunun I. Viyana Kuşatması başladı.
• 1940 – Nazi Almanyası, İtalya Krallığı ve Japon İmparatorluğu, Berlin‘de Üç Güç Paktı‘nı imzaladı.
• 1962 – Yemen Arap Cumhuriyeti kuruldu.
• 2007 – NASA, Dawn uzay sondasını asteroit kuşağına fırlattı.
• 2020 – İkinci Dağlık Karabağ Savaşı başladı.

• 1538 – Osmanlı donanması ile Haçlı donanması arasındaki Preveze Deniz Muharebesi Osmanlı galibiyetiyle sonuçlandı.
• 1730 – Lale Devri‘ni sona erdiren Patrona Halil İsyanı başladı.
• 1781 – Yorktown Kuşatması başladı.
• 1961 – Suriye‘de askerî darbe oldu.
• 1994 – Modern deniz tarihinin en büyük kazası yaşandı ve M/S Estonia feribotu Baltık Denizi‘nde battı: 852 kişi öldü.

• 1808 – Sened-i İttifak imzalandı.
• 1911 – Osmanlı İmparatorluğu ve İtalya Krallığı arasında Trablusgarp Savaşı başladı.
• 1918 – Bulgaristan Krallığı, Selanik Ateşkes Antlaşması’nı imzalayarak I. Dünya Savaşı‘ndan çekildi.
• 1923 – Fransız Suriye ve Lübnan Mandası, Milletler Cemiyeti tarafından resmileştirildi.
• 1941 – Kiev‘de Nazilerin Babi Yar Katliamı başladı: İki günde 33.771 Yahudi öldürüldü.

• 1399 – IV. Henry, İngiltere kralı oldu.
• 1520 – Kanuni Sultan Süleyman, 10. Osmanlı İmparatorluğu padişahı olarak tahta çıktı.
• 1791 – Mozart‘ın son operası Sihirli Flüt‘ün galası Viyana‘da yapıldı.
• 1895 – Madagaskar, Fransız sömürgesi oldu.
• 1966 – Botsvana, Birleşik Krallık‘tan bağımsızlığını kazandı.