ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen “barış zirvesinde” Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı ağırladı. Zirvede Aliyev ve Paşinyan, Azerbaycan ile Ermenistan arasında tesis edilecek barışa yönelik yol haritasına dair ortak deklarasyon imzaladı.
Ortak deklarasyonda, “Biz ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti arasında ‘Barış ve Devletler Arası İlişkilerin Tesis Edilmesine Dair Anlaşma’nın üzerinde uzlaşılan metninin, tarafların dışişleri bakanları tarafından paraflanmasına tanıklık ettik” ifadesi yer aldı.
ABD Başkanı Trump, atılan imzalarla ilgili olarak “Azerbaycan ve Ermenistan çatışmaları sonsuza dek durdurma, ticaret, seyahat ve diplomatik ilişkileri başlatma ve birbirlerinin egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı duyma taahhüdünde bulunuyor” açıklamasını yaptı.
Trump, iki liderin “harika bir ilişkiye” sahip olacağını, “bir anlaşmazlık” yaşanırsa da kendisini arayacaklarını ve ABD olarak “durumu çözeceklerini” söyledi.
Aliyev “30 yılı aşkın süredir savaşta olduğunu” belirttiği iki ülke arasında atılan bu imzayı “tarihi” olarak tanımladı. Azerbaycan lideri, “Bugün Kafkaslar’da barış tesis ediyoruz” dedi.
Paşinyan ise “Barış anlaşmasının paraflanması, ülkelerimiz arasındaki onlarca yıllık çatışmayı sonlandırma ve yeni bir dönem başlatma imkânı verecek” diye konuştu.
Azerbaycan ve Ermenistan arasında Dağlık Karabağ bölgesi nedeniyle biri 1990’lı yıllarda, diğeri ise 2020’de olmak üzere iki kez savaş yaşandı. 2020’de 44 gün süren savaşı kazanan Azerbaycan, Dağlık Karabağ’ın geniş kesimlerini yeniden kontrolü altına almış, Eylül 2023’te bölgedeki ayrılıkçılara yönelik 24 saatlik operasyon sonucunda da bölgeyi tamamen ele geçirmişti.
O tarihten bu yana taraflar arasında barış anlaşması için görüşmeler yürütülüyordu.
Trump’ı Nobel’e aday gösterecekler
Aliyev ve Paşinyan, Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterme konusunda da anlaştı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı, “Nobel Barış Ödülü’nü Başkan Trump değilse kim hak ediyor?” diye sordu. Aliyev ayrıca Trump’a ABD ile Azerbaycan arasındaki askerî iş birliğine yönelik kısıtlamaları kaldırdığı için teşekkür etti.
Paşinyan da “arabulucu” diye tanımladığı Trump olmasaydı böyle bir anlaşmanın mümkün olamayacağını ifade etti ve ABD Başkanı’nın Nobel’i hak ettiğini söyledi.